Nadere omschrijving
Alkali-silicareactie (ASR) is een reactie van alkaliën en water met reactief silica, dit is een bestanddeel van sommige toeslagmaterialen. Alkaliën (natrium- en kaliumhydroxiden) zijn aanwezig in het poriewater van beton. Bij de reactie ontstaan gelvormige reactieproducten die veel (porie)water kunnen binden en daardoor zwellen. Als gevolg hiervan worden drukspanningen in beton opgebouwd. Bij te hoge spanningen zal het beton gaan scheuren. In dat geval is sprake van schadelijke ASR.
De reactie verloopt als volgt:
eerst reageren alkaliën met water tot alkalihydroxide:
NaO 2 + H 2O --> 2 NaOH
daarna reageert het reactief silica met alkalihydroxide tot alkalisilicaathydraat
SiO 2.n H 2O + 2 NaOH --> Na2SiO 3.(n+1) H 2O.
Dit alkalisilicaathydraat kan zeer veel water aan zich binden.
De reactie verloopt uiterst langzaam en de schade treedt pas na jaren op. Uiterlijk kenmerkt de schade zich door een craquelé-achtig scheurpatroon.
Door een juiste cementkeuze kan de gevoeligheid van beton voor ASR sterk worden beperkt. Zo is schadelijke ASR in beton met hoogovencement vrijwel uitgesloten.
Normen/aanbevelingen/literatuur
- NEN 8005, Nederlandse invulling van NEN-EN 206-1, Beton - deel 1; Specificatie, eigenschappen, vervaardiging en conformiteit (zie art. 4.2.1 Consistentieklassen)
- CUR-Aanbeveling 89, Maatregelen ter voorkoming van schadelijke ASR.
- Betoniek 12/19, Voorkomen van ASR;
- Betoniek 15/2, ASR-verzekering.
|