Wipsakids, Amsterdam

Betonmuur houdt wipsa-kids warm én koel

Kinderdagverblijf Wipsa Kids (Women In Positive Social Action) is gevestigd in de Amsterdamse Bijlmermeer. Het maakt deel uit van een complex waarin ook zestien zorgappartementen zijn ondergebracht. Bijzonder aan het gebouw is de klimaatinstallatie die slim gebruik maakt van de thermische capaciteit van de betonnen draagconstructie. De westgevel is uitgevoerd als 'warmtewinmuur'. Er is sprake van een thermisch actief gebouw.

Activering van de thermische massa waarbij het beton in de vloerconstructie als afgiftesysteem voor lagetemperatuurverwarming wordt gebruikt, wordt al vaak toegepast, maar de inzet van betonnen gevels voor energie-opvang is minder bekend.

Systeemprincipe Het principe van de warmtewinmuur is gebaseerd op de thermische capaciteit van een betonnen wand waarin leidingen zijn opgenomen met een glycolhoudende vloeistof. De leidingen bevinden zich in het midden van de betondoorsnede. Het glycol in de leidingen onttrekt warmte aan de wand (of geeft juist warmte af). De warmte kan afkomstig zijn zowel van directe zoninstraling als van langsstromende lucht. Via een warmtepomp wordt de warmte (of koude) uit het glycol overgebracht aan de vloerverwarming in het kinderdagverblijf. Het systeem reageert net als betonkernactivering relatief langzaam op veranderingen, waardoor de binnentemperatuur dag en nacht constant kan worden gehouden. In tegenstelling tot andere lagetemperatuursystemen met warmtepompen hoeft er in principe geen gebruik te worden gemaakt van warmteopslag in de bodem. In dat geval zijn er geen dure grondboringen nodig.


Betonelementen
De in het dagverblijf toegepaste warmtewinmuur bestaat uit 14 prefab betonelementen van verschillende afmetingen. De betonelementen zijn 120 mm dik. In het midden van de betondoorsnede zijn vorstbestendige kunststofleidingen gestort, met aan weerszijden een wapeningsnet. Elk element heeft een eigen aan- en afvoerleiding van glycol. De elementen zijn dus niet doorgekoppeld. Het verschil in leidinglengtes is opgelost met regeltechniek.

Op de elementen is aan de buitenzijde een antracietkleurige coating aangebracht. Deze donkere kleur is gunstig voor de warmte-absorptie. Vanwege het risico op kleurverschillen bij reparatie van eventuele beschadigingen is afgezien van het toevoegen van pigmenten aan de cementmortel.
De gevelelementen zijn van een reliëf met bloemmotieven voorzien. Behalve dat het reliëf een bijdrage levert aan de esthetische uitstraling van het gebouw, symboliseren de bloemmotieven de namen van de kindergroepen. De bloempatronen zijn gemaakt met behulp van rubbermallen in de bekisting.


Wandopbouw
De gevelwand is opgebouwd uit een spouwmuur met een prefab betonnen buitenblad en een binnenblad van kalkzandsteen. In de spouw van 130 mm is een waterwerende isolatielaag van 100 mm hardschuim aangebracht. Een goed geventileerde spouw is noodzakelijk vanwege de condensvorming die kan ontstaan als de buitenmuur koud wordt. De wanddetaillering is hierop afgestemd.
Onder in de wand zijn ventilatieroosters aangebracht en de dakrand is zo ontworpen dat de ventilatielucht naar buiten kan stromen.

Bij de aansluiting van de fundering zijn de gevelelementen losgehouden en is een laag bitumen aangebracht om condenswater te weren.

De eerste metingen geven aan dat er per m² BVO (bruto vloeroppervlak) ongeveer 0,2 m² gevelwand nodig is, waarbij zongerichte oriëntatie niet dwingend is. Meer wandoppervlak betekent tegelijkertijd minder behoefte aan capaciteit van de warmtepomp.

Het systeem wordt gemonitord, waarna de gegevens zullen worden gebruikt voor de verdere uitontwikkeling en verfijning van het systeem. Nadere gegevens en bruikbare rekenwaarden zoals EPC waarden ontbreken om deze reden nog, maar zullen zeker wel beschikbaar komen. Wel is nu al duidelijk dat in de zomer zoveel warmte via de gevelwand kan worden opgevangen dat een vorm van warmteopslag lonend is.



Volledige projectbeschrijving

 Projectbeschrijving Wipsakids Amsterdam







Meer projectinformatie
» Cementonline: Warmte uit gevel van prefab beton
» Architectenbureau LKSVDD:  Spelen en Opvang: Wipsakids Amsterdam
» Website Duurzaam Gebouwd: Wipsa-kids warm én koel
» Duurzaam Gebouwd Magazine editie 5 november 2010:     Wipsakids Amsterdam 
 Detail WarmteWinMuur


Projectgegevens

 
 

 
Aanvullende projectgegevens

 





»  Andere Voorbeeldprojecten Duurzaam Bouwen, gepubliceerd in Duurzaam Gebouwd